Broeder Paul Donders overleden.

Missionaris van Afrika - Witte Pater
Paul werd geboren op 8 januari 1936 te Tilburg in een gezin dat dertien kinderen telde, vier meisjes en negen jongens; hij was nummer zeven, dus juist de middelste. De eerste zeven kinderen waren allemaal jongens, pas na Paul kwam het eerste meisje. Na de lagere school behaalde Paul het Mulo A diploma in 1951. Hij wilde toen al broeder-missionaris worden maar was nog te jong om het postulaat in St. Charles te beginnen. Om de wachttijd nuttig te besteden werkte hij een jaar lang bij de Zusters van Liefde in Tilburg waar hij, onder de leiding van de timmerman, leerde timmeren en volgde ook enige maanden een cursus bouwkundig tekenen.

Op 17-jarige leeftijd begon hij het postulaat bij de Missionarissen van Afrika (Witte Paters) op St. Charles in Hal (Boxtel) en van 1954 tot 1956 was hij in het noviciaat in ‘s-Heerenberg. Daar verbond hij zich op 24 juli 1956 als broeder Rufus aan onze Sociëteit door het afleggen van de missionariseed. Voor zijn verdere vorming verbleef hij van 1956 tot 1958 in Mariënthal (Luxemburg). Zijn oudste broer Sjef († 7 maart 2016) was ook Witte Pater.

Paul had een gezond oordeel, was vlug van begrip en praktisch van aanleg, en had sterke persoonlijke overtuigingen. Hij had een eigen en vaak terechte opinie, die hij niet onder stoelen of banken stak. Dit werd hem niet steeds in dank afgenomen. Toen hij werd toegelaten tot het noviciaat stond er als aantekening in zijn dossier dat zijn bedachtzaamheid nog moest groeien. Hij was niet bang op de voorgrond te treden en nam goede initiatieven. Hij was een harde werker en steeds bereid een dienst te verlenen.

In 1958 was Paul drie maanden portier in ons kleinseminarie te Sterksel voordat hij in november van dat jaar werd toegevoegd aan de bouwgroep van de Sociëteit die op dat moment bezig was om het pas aangekochte opleidingshuis in Totteridge (Engeland) te verbouwen en aan te passen. Tijdens het noviciaat had Paul een stukje van de kleine pink van zijn linkerhand verloren en in de tijd in Totteridge verloor hij en stukje van de duim van zijn rechterhand. Door deze kleine ongelukjes werd metselen toch wel een probleem en dus legde Paul zich toe op het timmerwerk en werkte hij in de boekhouding. Ook bekwaamde hij zich als kok, iets wat hem wel zinde en waarmee hij veel gemeenschappen en confraters gelukkig heeft kunnen maken.

In juni 1960 nam Paul het vliegtuig naar Bujumbura (Burundi) om daar de taak van gastheer en econoom van het gastenhuis (P.A.R.) op zich te nemen. Enkele maanden na aankomst schreef hij: “Het is een heel bedrijf; naast de vaste bewoners kunnen wij 30 gasten ontvangen, zelfs zo nodig 40. Ik heb 9 man personeel voor keuken, was en schoonmaak. Na enig wennen heb ik nu meer tijd om ook de taal en de cultuur te leren”.

Paul deed alles met grote zorg en overal was het glimmend schoon. Hij deed zijn werk met veel inzet en tegelijkertijd met veel plezier. Het was elke dag flink aanpakken en je moest van alle markten thuis zijn. Eens moest hij varkens naar het slachthuis brengen. Terwijl hij daarmee bezig was beet een van de varkens hem in de arm. Ondanks ontsmetting hield hij er maanden een huidirritatie aan over.

Zijn regionale overste schreef na enkele jaren: “Stuur ons meer van dit soort Broeders! Paul is een harde werker en een goed organisator met initiatief. Hij houdt van orde en netheid, en weet zich te redden uit alle situaties. Prettig in de omgang, steeds goed gehumeurd. Juist de man die we hier nodig hebben”. En later schreef een andere regionale overste: “Dit soort werk vereist nogal wat zelfverloochening, want men heeft nog geen halve dag rust”.

Naast al zijn werk werd hij in juli 1981 ook de overste van de gemeenschap waardoor hij meer gelegenheid kreeg om een zekere sfeer en structuur in de gemeenschap te brengen, ook op geestelijk vlak, want Paul was een man van gebed. Hij had heel goede relaties met het personeel en beschouwde hen als zijn familie. Op 18 oktober 1985 kwam er plotseling een eind aan zijn verblijf in Burundi. Zonder opgaaf van reden werd hij, net als vele andere missionarissen, het land uitgewezen: een traumatische gebeurtenis.

In maart 1986 vertrok Paul naar Zambia, een heel nieuwe taal en een heel nieuwe omgeving. Hij kreeg daar dezelfde taken als in Bujumbura: gastheer en econoom van het gastenverblijf in de hoofdstad Lusaka. Hij ging aan de slag met dezelfde inzet en dienstbaarheid, altijd bereid om het de confraters en andere bezoekers naar de zin te maken. Bij speciale gelegenheden, zoals een bijzondere verjaardag, kookte hij zelf een lekkere feestmaaltijd voor feesteling en gasten. En net als in Bujumbura werd Paul ook in Lusaka na enkele jaren overste van de gemeenschap. Het was niet altijd eenvoudig om het gastenhuis te combineren met de gemeenschap van vaste bewoners, maar Paul slaagde daarin dankzij zijn openheid en zijn attente aanwezigheid voor iedereen.

In oktober 1999 kwam Paul oververmoeid naar Nederland, het bleek een terugkeer voor goed te zijn. Hij vestigde zich in onze gemeenschap in Den Bosch, en na een goede rustperiode sloot hij zich als vrijwilliger aan bij de “Stichting Het Wereldhuis”. Dit was een netwerk dat in 1997 werd opgericht vanuit de Protestantse kerkgemeenschap en de San Salvator parochie in Den Bosch om asielzoekers uit hun isolatie te halen, hen een luisterend oor te bieden, hen wegwijs te maken in de Nederlandse wirwar van instanties met hun papiermolens, en hen toekomstperspectief te bieden, ook wanneer zij uitgeprocedeerd zouden raken. In die tijd schreef Paul een stukje over ons WP-gemeenschapsleven, wat hem goed typeert. Hij schreef: “De vraag van/voor/in/aan een gemeenschap en haar leden zal altijd zijn: Niet hoe kan ik gelukkig zijn, maar hoe kan ik anderen gelukkig maken. Gemeenschapsleven is: geven, nemen, en delen. Als dit uit balans is, is er heibel”.

Na twaalf jaar in Den Bosch te hebben gewoond verhuisde Paul in november 2008 naar onze gemeenschap in Steensel waar drie confraters in de pastorie woonden; één van hen was de pastoor, de andere twee deden veel vrijwilligerswerk in de parochie- en dorpsgemeenschap. Paul besteedde vele uren aan het bezoeken van zieken en was een trouw en enthousiast lid van het kerkkoor. Wanneer Paul de kookbeurt had, zorgde iedereen ervoor thuis te zijn.
Eind 2012 verhuisde Paul naar onze gemeenschap in Dongen waar de sectoroverste woonde maar waar ook confraters verbleven als ze op vakantie waren. Zijn idee was vooral om daar te rusten, maar na enkele maanden werd hij benoemd tot overste van de gemeenschap en gekozen als lid van de sectorraad. Beide taken heeft hij met hart en ziel verricht, tot voldoening van iedereen. Ook daar werd zijn kookkunst erg op prijs gesteld.

Op 4 juni 2016 nam Paul zijn intrek in St. Charles in Heythuysen. Dit keer om echt te rusten en om van zijn oude dag (hij was toen 80 jaar) te genieten. Maar ook daar werd Paul gewaardeerd om zijn gezond oordeel en zijn menselijke benadering van problemen, zodat hij vele jaren lid was van de communiteitsraad. Hij keek graag naar snooker en andere sporten op de tv, was behulpzaam in het reilen en zeilen van de gemeenschap, en was blij met en dankbaar voor een bezoek van zijn familie of van een confrater. Elke morgen was hij in de kapel te vinden voor een moment van gebed en meditatie, en als lector in de kapel had hij altijd een persoonlijk woordje om de lezing in te leiden. In de weken voor Pasen poetste hij elk jaar al het koperwerk in de kapel.

De laatste zes maanden voor zijn overlijden werd Paul steeds zwakker en had hij meer hulp en zorg nodig. Die hulp heeft hij gekregen dankzij de inzet en toewijding van de thuiszorg, van ons coördinatieteam en van zijn confrater-buurman die letterlijk dag en nacht voor hem klaarstond. Vanwege een steeds toenemende zorgvraag werd Paul op 3 maart 2026 in verzorgingshuis De Kreppel in Heythuysen opgenomen, waar hij op 21 mei 2026 rustig is overleden. Paul was dankbaar voor zijn mooie missionarisleven, en wij zijn hem dankbaar.

Op donderdag 28 mei 2026 zullen we om 14.30 uur afscheid nemen van broeder Paul Donders tijdens een Eucharistieviering in de kapel van Huize St. Charles in Heythuysen en hem ter ruste leggen op het kerkhof aldaar.

Namens de familie
Riet Buckers-Donders
Grote Beer 93
3721 KN Bilthoven

Namens de Witte Paters
Jozef de Bekker
Op de Bos 2
6093 NC Heythuysen